Viêm xoang mãn tính - Kiến thức tổng quan.25/07/2011 - 0

  Khói bụi, không khí ô nhiễm, thời tiết thất thường đang khiến bệnh viêm xoang, viêm mũi dị ứng ngày càng phổ biến. Bệnh gây ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như cuộc sống, sinh hoạt của người bệnh bởi các triệu chứng như ngạt mũi, hắt hơi, sổ mũi, ngạt mũi, cơ thể mệt mỏi, đau đầu, sốt không rõ nguyên nhân,… Ban đầu thường là các triệu chứng của bệnh viêm xoang, viêm mũi dị ứng. khá nhẹ khiến người bệnh coi thường và chủ quan. Lâu dần điều này khiến người bệnh mệt mỏi, khó tập trung vào công việc. Viêm xoang để lâu còn có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, do đó, các phương pháp điều trị viêm xoang bằng Tây y cũng như các bài thuốc dân gian đã được áp dụng trong nhiều năm và thu được một số thành tựu nhất định. 

   Trong thực tế, công tác phòng chống bệnh viêm xoang trong cộng đồng vẫn chưa được quan tâm nhằm tìm ra các biện pháp can thiệp hiệu quả cho căn bệnh này. Việc tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm xoang và áp dụng các biện pháp can thiệp để giảm tỷ lệ mắc bệnh trong cộng đồng là khá cần thiết. Sự kết hợp của các vị thuốc dân gian đã mang lại rất nhiều tác dụng hữu ích trong việc điều trị bệnh viêm xoang của Việt Nam, điều này hứa hẹn tiềm năng của những vị thuốc mà chúng ta cần biết và tìm hiểu thêm.

   Viêm xoang không chỉ gây ra các triệu chứng đau đầu, sổ mũi, nghẹt mũi mà còn ảnh hưởng dai dẳng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Các hoạt động cơ bản trong cuộc sống hàng ngày của bệnh nhân từ nhu cầu ngủ ngon, háo hức với hiệu suất công việc hàng ngày hoặc sự thoải mái của bệnh nhân khi nghỉ ngơi sẽ bị ảnh hưởng. Người bệnh dễ bi quan và cảm thấy sức khỏe ngày càng giảm sút. 

   Viêm xoang là tình trạng nhiễm trùng xảy ra bên trong các xoang cạnh mũi. Viêm xoang là thuật ngữ dùng để chỉ tình trạng viêm nhiễm lớp niêm mạc bên trong xoang của mũi. Do niêm mạc mũi và xoang thông với nhau, có cấu tạo giống nhau và có phản ứng giống nhau trước sự xâm nhập của vi trùng nên hầu hết bệnh nhân viêm xoang nào cũng bị viêm mũi. 

   Trên thực tế, viêm xoang là căn bệnh phổ biến ở Việt Nam do các yếu tố nguy cơ của khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, không khí ô nhiễm và ảnh hưởng của biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng. Sự thay đổi của vi khí hậu nơi làm việc và nơi làm việc có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và năng suất, gây ra các dịch bệnh theo mùa và thời tiết. Tần suất viêm xoang mãn tính ở Châu Âu ước tính khoảng 5% và số lần khám viêm xoang cấp tính cao gấp 2 lần so với viêm xoang mãn tính. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh viêm xoang trong dân chưa được thống kê đầy đủ. Số người mắc bệnh viêm xoang tăng vọt và có xu hướng gia tăng, nguyên nhân chủ yếu là do ô nhiễm môi trường. Hàng năm, có khoảng 800.000 ca cấp cứu do viêm xoang. Viêm xoang thường gặp nhất ở độ tuổi từ 20 đến 65, có thể gặp ở mọi tầng lớp, mọi ngành nghề kể cả giáo viên.

   Định nghĩa về viêm xoang.

   Viêm xoang là một căn bệnh khá phổ biến ở mọi lứa tuổi tại Việt Nam. Viêm xoang là tình trạng viêm nhiễm niêm mạc đường hô hấp ở các xoang cạnh mũi. Đây là tình trạng làm sưng tấy niêm mạc trong lòng xoang do một số tác nhân gây nên tình trạng tắc nghẽn xoang. Nếu bệnh xảy ra trong thời gian ngắn và sau đó dưới 4 tuần khỏi được gọi là viêm xoang cấp tính. Nếu bệnh không được điều trị dứt điểm dẫn đến dai dẳng kéo dài trên 3 tháng gọi là viêm xoang mãn tính. 

  Nguyên nhân gây bệnh viêm xoang.

   Có rất nhiều nguyên nhân gây ra bệnh viêm xoang. Nguyên nhân thường gặp là do nhiễm virut, vi khuẩn làm tổn thương tế bào lông ở niêm mạc xoang và gây viêm xoang cấp tính. Ngoài ra, một số yếu tố gây dị ứng như thời tiết lạnh, môi trường phấn hoa, khói bụi cũng là nguyên nhân khiến vùng kín dễ bị viêm xoang tái phát nếu không loại bỏ các yếu tố này ra khỏi môi trường sống. 3 Có một tỷ lệ hiếm gặp về giải phẫu xoang như lệch vách ngăn mũi, polyp mũi, phì đại cuốn mũi dẫn đến lưu thông xoang kém gây viêm xoang.

   Các triệu chứng của viêm xoang.

   Các triệu chứng của bệnh viêm xoang thường bắt đầu bằng việc hắt hơi, sổ mũi như một bệnh nhiễm cúm thông thường. Sau hai triệu chứng thường gặp là nghẹt mũi và chảy nước mũi, nước mũi chảy ra có thể có màu trong hoặc vàng xanh. Các triệu chứng của bệnh viêm xoang nặng là người bệnh có thể bị sốt, ho, đau mặt dữ dội, nhức đầu ở trán, thái dương hoặc gò má, suy giảm khả năng cảm nhận mùi hoặc thậm chí không ngửi được.

   Phòng ngừa.

   Tránh các mầm bệnh là biện pháp phòng ngừa phổ biến. Người bệnh nên giữ gìn vệ sinh mũi họng để tránh bị viêm mũi, viêm họng dẫn đến viêm xoang. Ngoài ra, cần giữ gìn môi trường sống trong lành, không khói bụi ô nhiễm. Họ cũng cần hạn chế tiếp xúc với các chất gây dị ứng sẽ làm giảm viêm xoang. Người bị viêm xoang mãn tính cần thường xuyên giữ ấm mũi họng khi trời lạnh để tránh các đợt cấp. Khi viêm xoang cấp tính không được điều trị triệt để sẽ trở thành viêm xoang mãn tính, tái đi tái lại nhiều lần. Do yếu tố dị ứng tồn tại trong môi trường sống của người bệnh nên bệnh viêm xoang cũng khó kiểm soát.

   Đa phần, trong trường hợp viêm xoang cấp tính, phải dùng kháng sinh chống viêm, chống dị ứng, thuốc co mạch chống bài tiết dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng, nếu không sẽ dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh hoặc viêm xoang mãn tính. Trường hợp người bệnh phải rửa xoang, tiêm thuốc điều trị thì cần đến cơ sở y tế uy tín để tránh những biến chứng không đáng có. Ngoài ra, người bệnh phải tuân thủ các nguyên tắc điều trị cũng như phòng bệnh. 

   Những tiến bộ trong chẩn đoán viêm xoang ngày nay.

   Những tiến bộ khoa học gần đây như ứng dụng nội soi trong chẩn đoán và điều trị bệnh viêm xoang đã giúp cho việc chẩn đoán và điều trị bệnh viêm xoang có những bước tiến đáng kể. Nhờ thiết bị nội soi, các bác sĩ có thể nhìn rõ hình ảnh các cấu trúc bên trong hốc mũi, từ đó đánh giá được tình trạng dẫn lưu xoang cũng như những thay đổi do bệnh gây ra. Chụp CT khoang mũi ra đời là công nghệ tuyệt vời vì kỹ thuật này cho hình ảnh chính xác đến từng chi tiết cấu trúc và các dấu hiệu bệnh lý bên trong xoang. Ngày nay, phim chụp X-quang cổ điển đã dần được thay thế bằng chụp CT xoang.

   Điều trị viêm xoang.

   Ngày nay, người bệnh có thể dễ dàng lựa chọn một trong các phương pháp điều trị theo chỉ định của bác sĩ, có thể dễ dàng mua bộ vệ sinh cá nhân tại các nhà thuốc, cũng có thể mua sản phẩm máy phun sương ở các cửa hàng thiết bị y tế để sử dụng các loại thuốc xịt (như kháng sinh, kháng nấm ...) với nồng độ cao vào xoang để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất. 

   Đối với những bệnh nhân không đáp ứng với các phương pháp điều trị nội khoa như làm sạch xoang và dùng thuốc thì có thể phải phẫu thuật. Tùy theo mức độ viêm xoang, có thể chỉ cần phẫu thuật nội soi xoang hạn chế để làm sạch vùng mũi giữa; hoặc các xoang khác. Với phẫu thuật nội soi xoang, các phẫu thuật viên có thể tiếp cận các xoang mặt và có thể xử lý các tổn thương rất chính xác thông qua ống nội soi mũi, đồng thời bảo tồn các cấu trúc bình thường xung quanh. , giảm thiểu các biến chứng như tổn thương mắt hoặc mô não dẫn đến mù lòa hoặc đột quỵ. Bệnh nhân sau khi mổ nội soi xoang chỉ cần nghỉ thêm 1 ngày sau mổ. 

   Tầm quan trọng của ý thức của bệnh nhân.

   Đối với mỗi trường hợp, bác sĩ điều trị sẽ cân nhắc kỹ lưỡng giữa một số yếu tố (như tiền sử, triệu chứng, tuổi tác, bệnh đi kèm, nghề nghiệp và lối sống của người bệnh,…). Bệnh viêm xoang ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Do đó bản thân người bệnh có thể đóng vai trò tích cực trong quá trình điều trị của chính mình. Người thầy thuốc điều trị trước hết là người tư vấn sát sao, sẽ giải thích cặn kẽ mọi khía cạnh của bệnh và trao đổi thẳng thắn với người bệnh mọi khả năng có thể xảy ra để họ thoải mái chấp nhận.